Dynamiczny rozwoju technologii dał szansę na znaczące zmniejszenie dystansu dzielącego wiodące ośrodki medyczne od mniejszych mających ograniczone finansowanie i możliwości. Wykorzystanie tej szansy stanowi jedno z najważniejszych wyzwań informatyki medycznej.
Wyobraźmy sobie sytuację, gdy lekarz z prowincjonalnego ośrodka opieki zdrowotnej podjął decyzję o skierowaniu pacjenta na dalsze leczenie do oddalonego o setki kilometrów specjalistycznego szpitala. Wcześniej jednak, w celu usunięcia wątpliwości co do trafności decyzji musi wyniki badań skonsultować z docelowym ośrodkiem. Postępując tradycyjnie zapis przeprowadzonych badań wysyła pocztą, a następnie oczekuje odpowiedzi w ciągu tygodnia lub dwóch. A często scenariusz jest jeszcze gorszy. Konieczne jest wysłanie pacjenta na konsultację, po której wyznacza mu się termin przyjęcia na późniejszą datę.
Czy można efektywniej? Odpowiedź jest prosta – Tak można. Telemedycyna, a w szczególności teleradiologia zapewnia gotowe rozwiązanie. Szybki i bezpieczny sposób przesyłania danych obrazowych za pomocą łącza internetowego do oddalonego ośrodka konsultacyjnego celem ich oceny. Niestety o ile samo przesyłanie danych przez Internet jest darmowe lub prawie darmowe, o tyle koszt specjalistycznego oprogramowania umożliwiającego przesyłanie obrazów pomiędzy jednostkami i prac związanych z konfiguracją bezpiecznego i efektywnego łącza między ośrodkami zawsze był wysoki. Przy czym wysoki koszt, nazwijmy to instalacji, był niezmienny bez względu czy zamierzano przesyłać 5 czy 500 badań na tydzień. Co więcej instalacja łączyła określone dwa ośrodki: wysyłający i konsultujący i żadne inne. Chęć wysyłania badań do ośrodka kończyła się dodatkowym wysokim kosztem kolejnej instalacji. Takie warunki korzystania z teleradiologii w zasadzie uniemożliwiały szerokie jej stosowanie, ograniczając użycie do pojedynczych ośrodków związanych stałą umową współpracy. Typowym przypadkiem był szpital nie mający własnego radiologa lub nie prowadzący nocnych dyżurów radiologicznych. Taki szpital podpisywał stałą umowę z innym ośrodkiem zapewniającym stałą obsługę radiologiczną w zakresie opisywania przesyłanych obrazów. Takie podejście rozwiązywało część problemów i obniżało koszty ale nie podnosiło jakości usług medycznych przez zbliżenie pacjenta do zaawansowanych ośrodków diagnostycznych. Oczywiście zawsze lepiej mieć radiologa na odległość niż nie mieć żadnego – w tym sensie była to poprawa jakości usług, a często jedyna szansa na ich bezpieczne świadczenie.
Rozumiejąc znaczące ograniczenia dotychczasowych rozwiązań teleradiologicznych i znając potencjał drzemiący w technologiach teleinformatycznych stworzono
Centralny Węzeł Teleradiologiczny (CWT) – centrum, które łączy dowolne jednostki opieki zdrowotnej, dla których jedynym warunkiem korzystania z jego usług jest posiadanie podłączenia do Internetu.
Twórcy CWT stawiali sobie następujące cele:
- CWT ma być dostępny dla każdego ośrodka medycznego w kraju;
- CWT ma mieć bardzo niski lub zerowy koszt uruchomienia;
- CWT ma łączyć ze sobą dowolne ośrodki, tak żeby każdy mógł dowolnie łączyć się z każdym innym użytkownikiem CWT;
- CWT ma zapewniać bezpieczeństwo i poufność danych konieczne dla osobowych danych medycznych;
- CWT ma być łatwy w użyciu;
- CWT ma być tani w eksploatacji.
Wraz z uruchomieniem
Centralnego Węzła Teleradiologicznego każda jednostka służby zdrowia otrzymała możliwość swobodnego przesyłania danych obrazowych i udostępniania ich innemu ośrodkowi medycznemu. Całość rozwiązania składa się z oprogramowania TELERAAD instalowanego na stacji użytkownika wysyłającego zdjęcia do konsultacji. Po zainstalowaniu należy je skonfigurować łącząc z lokalnym źródłem obrazów w standardzie DICOM. Może to być samo urządzenie diagnostyczne lub archiwum PACS. Kolejnym krokiem jest zarejestrowanie się w Centralnym Węźle Teleradiologicznym (CWT). Należy podać dane jednostki zlecającej. Poprawnie zarejestrowany użytkownik może w pełni zarządzać swoim kontem w CWT, określając prawa dostępu do swoich obrazów i przydzielając hasła osobom należącym do jego jednostki.
CWT jest usługą sieciową specjalizowaną dla teleradiologii rezydującą na mocnych serwerach podłączonych bezpośrednio do superszybkiej sieci szkieletowej oplatającej całą Polskę.
Strona konsultująca nie potrzebuje specjalnego oprogramowania po swojej stronie. CWT zapewnia bezpośredni dostęp przez przeglądarkę internetową. Obrazy do konsultacji są pobierane ręcznie przez przeglądarkę. Istnieje możliwość zainstalowania dodatkowej aplikacji TeleConnector, dzięki której obrazy do konsultacji są przesyłane automatycznie do wyznaczonej stacji diagnostycznej (stacji diagnostycznych). Opisy i konsultacje wpisuje się bezpośrednio w serwisie webowym CWT. Całość obudowana jest bardzo intuicyjnym zestawem funkcji pozwalających na przeglądanie, grupowanie i wybieranie zleconych badań. Badania opisane są automatycznie odsyłane do zlecającego i natychmiast widoczne w programie TELERAAD.
Zlecając w programie TELERAAD badanie do konsultacji wybieramy dane obrazowe z lokalnego archiwum PACS lub urządzenia diagnostycznego, wpisujemy konieczne dane, w tym powód konsultacji i wysyłamy przez naciśnięcie odpowiedniego klawisza. Resztą zajmuje się system CWT. Wysyłanie może czasem trwać pewien czas, badania mogą mieć dużą objętość, nawet kilka GB, a lokalne łącze do Internetu może mieć niewielką przepustowość. Wszystko to jest precyzyjnie i niezawodnie obsługiwane przez system, który jest odporny na takie utrudnienia i radzi sobie nawet z wielokrotnymi zerwaniami transmisji.
